Racisme in de Oostenrijkse CBD-branche

Op 4 juni 2020 liepen zo'n 50.000 mensen tijdens de „Black Lives Matter”-demonstratie van het Weense MQ naar de Karlsplatz. Hun doel? Samen opkomen tegen racisme en discriminatie. De aanleiding was destijds de brute moord op de Afro-Amerikaan George Floyd door de politie. Ook in Oostenrijk is racisme nog altijd alomtegenwoordig. Dat gaat van vaker politiecontroles via racistische grappen tot moord. Vaak wordt racisme nog steeds gebagatelliseerd of zelfs genormaliseerd. In de CBD- en cannabisbranche uit dit racisme zich vooral in de vorm van stereotypering en „reclamegrappen” ten koste van degenen wier leefwerkelijkheid daardoor bijzonder negatief wordt beïnvloed. Wij zien onszelf als bondgenoten in alle strijd voor gelijke rechten en gebruiken ons platform daarom – ook – om voorlichting te geven over dit onderwerp.

Dit onderwerp is even belangrijk als het omvangrijk en complex is. Er bestaat een veelheid aan racistische systemen die tot op vandaag in elkaar grijpen en zo het leven van BIPoC-mensen moeilijker maken. En hoewel we al meerdere keren hebben geprobeerd deze blogpost te schrijven en te structureren, is duidelijk dat één artikel nooit zou kunnen volstaan om alle aspecten van racisme en discriminatie te beschrijven. Waar we ons echter wel op kunnen en willen concentreren, is racisme en cannabis en het verband met de binnenlandse CBD-branche.

Wat hebben cannabis en racisme eigenlijk met elkaar te maken?

Op het eerste gezicht lijkt het verband tussen cannabis en racisme misschien helemaal niet zo duidelijk. Maar als we een blik werpen in Amerikaanse gevangenissen of luisteren naar slachtoffers van racistisch gemotiveerd politiegeweld, merk je: het is heel nauw met elkaar verbonden.

Hoewel cannabis volgens anonieme enquêtes gelijkmatig door alle bevolkingsgroepen in Amerika wordt gebruikt, zitten er toch 4x zoveel BIPoC-mensen voor drugsgerelateerde misdrijven in Amerikaanse gevangenissen als witte mensen. Ze worden vaker door de politie gecontroleerd, krijgen zwaardere straffen en komen ca. 3x zo vaak om het leven door dodelijk politiegeweld. In Oostenrijk worden mensen van Afrikaanse afkomst onevenredig vaak slachtoffer van politiegeweld. Steeds weer komt het tot gewelddadige aanvallen en vaker voorkomende persoonscontroles vanwege vermeende overtredingen van de Wet op verslavende middelen. Meestal berust dit vermoeden op niet veel meer dan de huidskleur van de betrokkenen.

En wat heeft dat nu precies met de CBD-branche in Oostenrijk te maken?

Sommigen van jullie vragen zich nu misschien af wat dit allemaal met de binnenlandse CBD-branche te maken heeft. Toegegeven, de Oostenrijkse CBD-branche is niet de oorsprong van de discriminatie die BIPoC-mensen ervaren. Ze is tenslotte veel jonger dan racisme in Oostenrijk & Duitsland. En toch draagt ze er een deel aan bij: steeds weer gebruiken CBD-bedrijven stereotiepe afbeeldingen van BIPoC-personen om reclame te maken voor hun producten. Dat is problematisch, omdat de weergave van BIPoC-mensen in reclame vaak sterk racistisch gekleurd is. Tegelijk wordt hier in naam van „grappige reclamegrappen” munt geslagen uit een stigma dat op zijn beurt de leefwerkelijkheid van de betrokkenen enorm beïnvloedt en hen in hun vrijheid beperkt. We nemen allemaal voortdurend waar wat ons in reclame wordt gecommuniceerd – ook al is dat niet altijd bewust. In deze gevallen wordt duidelijk gecommuniceerd: BIPoC-mensen gebruiken en verkopen cannabis!

Het is toch maar een grapje?

Met humor heeft het geheel overigens weinig te maken – ook al horen we vaak reacties als „Kom op, kunnen jullie niet tegen een grapje?” of „Ik mag deze grap maken, want ik ben niet racistisch!”. Helaas bloedserieus: dit soort stereotypering kost sommige mensen hun leven. Racisme is dus geen grap. Bijzonder cynisch voor betrokkenen is vaak het feit dat het niet-betrokken mensen zijn die met deze grappen winst maken. Het is een lange traditie om discriminerende dingen te zeggen in naam van humor of degenen die er niet om kunnen lachen als spelbrekers af te schilderen.

Hier kan een check-in met jezelf heel nuttig zijn: zou ik het zo grappig vinden als ik de persoon was die geen werk of woning vindt, omdat de witte meerderheidssamenleving er sowieso van uitgaat dat ik drugs verkoop? Hoe zou ik me voelen als de politie me op weg van mijn werk naar huis steeds weer aanhoudt – gewoon omdat ik besta? Of als de families van mijn vrienden hun verbieden met mij om te gaan, omdat ik een slechte invloed zou kunnen zijn, alleen vanwege mijn huidskleur?

Witte mensen hoeven zich deze vragen zelden te stellen en ervaren dit soort negatieve discriminatie nauwelijks. Vaak reageren witte mensen ook heel gevoelig op dit onderwerp, omdat ze vinden dat zij er toch niets aan kunnen doen, of omdat ze zich machteloos voelen en deze situatie eigenlijk ook niet willen. Herkennen jullie jezelf hierin en vragen jullie je nu af wat jullie ertegen kunnen doen, dan is dat al een belangrijke stap:

Wat kunnen we allemaal tegen racisme doen?

Als jullie racistische reclame zien, dien dan een klacht in. Laat het bedrijf direct weten wat jullie ervan vinden of dien een klacht in bij de reclameraad. Luister naar betrokkenen, zonder hun ervaring te willen ontkennen. Zeg er iets van als mensen in jullie omgeving racistische dingen zeggen en probeer uit te leggen waarom het racistisch is. Voor mensen die voortdurend discriminatie ervaren, is het erg vermoeiend en energievretend om steeds weer te moeten uitleggen waarom iets racistisch is. Probeer bedrijven van BIPoC-mensen te steunen en volg hen op social media. Verdiep jullie in het onderwerp en gebruik de enorme hoeveelheid gratis bronnen op internet. Verwacht niet dat betrokkenen jullie moeten voorlichten, omdat het „toch in hun belang is”. Het is in ons aller belang om een wereld te creëren waarin iedereen zich veilig en prettig voelt.

Hier zijn een paar bronnen die voor ons allemaal beschikbaar zijn:

Rassismus Report van ZARA

@verbuendete_r_sein

@saymyname_bpb

@wasihrnichtseht

Alice Hasters – Was weiße Menschen über Rassismus nicht hören wollen aber wissen sollten

Tupoka Ogette – Exit Racism

Beide boeken vinden jullie ook GRATIS op Spotify!